Przeprowadzka zasobu Archiwum Narodowego w Krakowie do nowej siedziby

Nowa siedziba Archiwum Narodowego w Krakowie, fot. Małgorzata Multarzyńska-Janikowska

OBSERWUJ NAS:

W Archiwach Państwowych trwa przeprowadzka zasobu Archiwum Narodowego w Krakowie do nowootwartej siedziby przy ul. Rakowickiej 22E. Prace rozpoczęto od Oddziału na Wawelu.

Prace uruchomiono kilka dni po uroczystości otwarcia obiektu i wizycie Wicepremiera, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. Piotra Glińskiego.

Zasób Oddziału I na Wawelu, liczący prawie 1,2 km półek magazynowych, na których zgromadzono ponad 36 tys. jednostek archiwalnych, ze względu na swoją wyjątkową wartość, został wytypowany jako jeden z pierwszych kandydatów do przenosin.

Najstarsza i najcenniejsza część zasobu obejmuje ponad 3500 ksiąg ziemskich i grodzkich dawnego województwa krakowskiego. To najbardziej kompletny zbiór tego typu w Polsce, który zawiera najstarszą zachowaną księgę sądu ziemskiego dawnej Rzeczypospolitej z wpisami od 1374 roku. Bogato reprezentowaną grupę stanowią archiwa prywatne, w tym archiwa rodowe, w których przechowywane są materiały archiwalne wytworzone od czasów średniowiecza. Gromadzono w nich przywileje monarsze, materiały genealogiczne, akta gospodarcze majątków ziemskich, prywatną korespondencję, a nierzadko także teksty literackie, bogate zbiory fotograficzne oraz ikonograficzne. Wśród rodowych zbiorów zgromadzonych na Wawelu znajdują się m.in. archiwa Konopków z Modlnicy i Mogilan, Potockich z Krzeszowic, Chodkiewiczów z Młynowa, Tarnowskich z Dzikowa czy książąt Sanguszków Olgierdowiczów ze Sławuty i Gumnisk. W zasobie archiwów rodzinno-majątkowych można odnaleźć również nietypowe materiały takie jak szarfy i fartuszki masońskie, pióro znalezione przez pracowników Archiwum w księdze gospodarczej z pierwszej połowy XIX wieku, portfel generała Józefa Chłopickiego oraz zachowane jako pamiątki – pukle włosów znanych Polaków.

Przeprowadzka zasobu Archiwum Narodowego w Krakowie z Wawelu do nowej siedziby, fot. Małgorzata Multarzyńska-Janikowska

Charakter przechowywanych na Wawelu cennych zbiorów wymusza prowadzenie prac z zachowaniem szczególnych środków ostrożności. Podczas transportu archiwalia są pakowane do plastikowych skrzyń i uzupełniane wypełniaczami, tak by wyeliminować jakikolwiek ruch obiektu w skrzyni i zapewnić maksymalne zabezpieczenie przed jego uszkodzeniem. Ilość nośników (skrzyń) oraz ich zawartość jest każdorazowo dokładnie spisywana. Po dostarczeniu na miejsce archiwalia są rozkładane na wcześniej oznaczonych półkach.

POLECANE:  Anna Wyszkoni, Anna Powierza, Marek Włodarczyk, Robert Janowski razem na podwodnej kolacji!
Otwarcie nowej siedziby Archiwum Narodowego w Krakowie, 30 września 2020

Dotychczas, dzięki sprzyjającej pogodzie w pierwszym tygodniu przeprowadzki oraz wcześniejszemu przygotowaniu akt, przewieziono prawie połowę zasobu oddziału wawelskiego. Bezpiecznie do nowej siedziby dotarły już m.in. zespoły ksiąg ziemskich i grodzkich krakowskich, zatorskich, pilzneńskich, bieckich, oświęcimskich, sądeckich i akta sądów. Obecnie trwa przewóz akt rodowych. Niebawem w eskorcie policji wyruszą z Wawelu także wiekowe i bezcenne pergaminy.

Przeprowadzka zasobu Archiwum Narodowego w Krakowie z Wawelu do nowej siedziby, fot. Małgorzata Multarzyńska-Janikowska

Zakończenie przeprowadzki akt Oddziału na Wawelu zostało zaplanowane na 23 października 2020 r. 12 października 2020 r. rozpoczęły się również przenosiny kolejnego Oddziału przy ul. Lubicz. Przechowywane są w nim obiekty wielkoformatowe (mapy, plany itp.), których gabaryty wymagają szczególnego podejścia. W kolejnych tygodniach (26 października i 9 listopada) planowana jest przeprowadzka zasobów z Oddziałów przy ul. Grodzkiej i ul. Orzeszkowej. Prace opóźnić mogą opady deszczu.

Deszcz, a co za nim idzie wilgoć, istotnie ogranicza możliwości przeprowadzki. Dzisiaj już mieliśmy wstrzymane transporty z powodu opadów – mówi Mariusz Kluczewski, koordynujący prace kierownik Oddziału II Archiwum Narodowego w Krakowie. ­– Gdy pogoda jest niesprzyjająca, w pudłach bądź skrzyniach są umieszczane mierniki temperatury i wilgotności, z których na bieżąco są sczytywane parametry. Na podstawie tych odczytów, czyli na przykład wzrostu wilgotności w stosunku do warunków w magazynie, jest podejmowana decyzja, co do tego, czy wozimy akta, czy czekamy. Do tego, by maksymalnie zabezpieczyć załadunek, zamontowaliśmy namiot i osuszacze powietrza – dodaje.

Magazyny archiwalne nowego budynku Archiwum Narodowego w Krakowie rozlokowane na 8 kondygnacjach mogą pomieścić ok. 70 000 metrów bieżących akt. Bezpieczne miejsce znajdą tu rozproszone dotąd materiały archiwalne z 5 obecnych oddziałów krakowskich Archiwum oraz ekspozytury w Spytkowicach k. Zatora. Po przeprowadzeniu większości obecnego zasobu Archiwum (ok. 20 000 mb akt), reszta powierzchni magazynowej stanowić będzie rezerwę na dopływy, obliczaną na najbliższe kilkadziesiąt lat.

POLECANE:  Otwarcie Cutting Club Salon & Academy w Gdyni

Budynek dysponuje również nowoczesnymi pracowniami konserwacji i digitalizacji, introligatornią, wielomodułową czytelnią, w której udostępniane będą materiały archiwalne oraz salą audiowizualną na 180 osób, a także trzema serwerowniami, w tym serwerownią ogólnokrajowego Zapasowego Repozytorium Cyfrowego Archiwów Państwowych.

Obiekt został zrealizowany dzięki wsparciu Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych i sfinansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Subskrybuj
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Informacje zwrotne w treści
Wyświetl wszystkie komentarze
0
Chcemy poznać Twoją opinię na ten temat, zostaw komentarzx
()
x